Ríðum, ríðum, rekum yfir sandinn,
rökkrið er að síða á Herðubreið,
álfadrottning er að beizla gandinn,
ekki er gott að verða á hennar leið;
vænsta klárinn vildi ég gefa til
að vera kominn ofan í Kiðagil.
En de vertaling: Ik heb deze teksten geplukt van internet, de vertaling is van Mieke....
Tussen haakjes staat af en toe een uitleg, of de letterlijke vertaling van een woord. Of een deel van de vertaling dat in het ijslands niet geschreven wordt, maar al in het woord zit. Zoals: ríðum - is eerste persoon meervoud. 'wij' dus. en rekkum - is ook weer 1e pers mv, en betekent 'drijven'. maar wel het 'opdrijven van paarden'. Je hoeft het woord paarden er niet meer bij te plakken, dat zit eigenlijk al in het woord 'drijven'. Snappie??
En voor 'reiki' is eigenlijk geen echte vertaling in het NL? dus moet je het met een omschrijving doen...
Ríðum, ríðum og rekum yfir sandinn,
(we) rijden, (we) rijden en (we) drijven (de paarden) over het zand
rennur sól á bak við Arnarfell,
de zon gaat onder achter (de berg) Arnarfell
hér á reiki er margur óhreinn andinn,
hier in 'het hoogland' (=het rotsachtige binnenland) zijn vele kwade (lett: niet schoon) geesten
úr því fer að skyggja á jökulsvell;
nu er een schaduw over (de gletsjer) Jökulsvell trekt
Drottinn leiði drösulinn minn,
God/Heer, leid mijn paardje
drjúgur verður síðasti áfanginn.
het laatste stuk wordt moeilijk/zwaar (lett: aanzienlijk)
Þei þei! þei þei! þaut í holti tófa,
Sst Sst! sst sst! op een heuvel(tje) roept een vos
þurran vill hún blóði væta góm,
zij wil haar droge gehemelte in bloed dompelen
eða líka einhver var að hóa
of was daar ook iemand 'HO' aan het roepen
undarlega digrum karlaróm;
met een vreemde diepe mannenstem
útilegumenn í Ódáðahraun
vogelvrijen op Ódáðahraun (=lavavlakte in het binnenland)
eru kannski að smala fé á laun.
zijn misschien stiekem schapen aan het verzamelen
Ríðum, ríðum, rekum yfir sandinn,
(we) rijden, (we) rijden, (we) drijven (de paarden) over het zand
rökkrið er að síða á Herðubreið,
het duister werpt zich over Herðubreið (=DE tafelberg van ijsland die je van meer dan 100km ver kan zien bij goed weer. vertaling = breedgeschouderde)
álfadrottning er að beisla gandinn,
de koningin van de elfen is haar paard aan het zadelen
ekki er gott að verða á hennar leið;
het is niet goed haar in de weg te lopen
vænsta klárinn vildi eg gefa til
het beste paard zou ik willen geven om
að vera kominn ofan í Kiðagil.
aan te komen in Kiðagil (= het eerste dorp ten noorden van de Sprengisandur)
Sprengisandur zelf betekent nl. zoiets als 'ontploft zand'. Sprengi komt van Sprengja = exploderen en sandur = zand. M.a.w.: het is de route over vulkanisch actief gebied...
"Wie schrijft die blijft"
Gedicht van Irene(voor Á Hestbaki 2009):
Er was eens……
Een meisje en dat kocht haar eerste IJslandse paard.
Eentje met een mooie kleur en een volle staart.
Ze had geen ambitie maar ze leste wel,
want ze wilde leren, al ging het niet snel.
Na een paar jaar te hebben gereden
was ze nog steeds zeer tevreden.
Ze zei; “weet je wat ik zeg?
Dit paard gaat nooit meer weg.”
Ze waren samen nog jaren gelukkig,
al was het dier soms wel eens wat nukkig.
Er was eens…….
Een dame en die had een IJslands paard.
Eentje met een mooie kleur maar een lelijke staart.
Ze had ambitie en leerde.
En zo kwam het dat ze zelfs aardig presteerde.
Maar het werd minder, en op zekere dag
zei iemand dat het aan het paard lag.
Dus werd hij verruild voor een beter dier.
Maar ach, het hielp geen zier.
Die ging toch niet zo lopen
als ze had durven hopen.
Toen kreeg ze spijt,
want haar vorige paard was ze reeds kwijt.
Er was eens……
Een man en die had een IJslands paard.
Eentje met een gewone kleur en een dunne staart.
Hij had ambitie en hij leste,
maar het paard bleek toch niet zo’n beste.
De juf sprak: “je moet hem verkopen.”
Maar dat vond de man bezopen.
Hij was er namelijk zeer aan gehecht!
En het idee beviel hem slecht.
Het dier had zoveel goed eigenschappen,
dat hij er tóch graag op mocht stappen.
Hij ging dus gewoon zijn eigen gang
en dat ging goed zo, nog héél lang.
Er was eens……
Een aardige jongeman
Hij had een IJslander en die kon er wat van.
Samen konden ze nog heel wat leren
en zodoende gingen ze zelfs aardig presteren.
Maar op een dag was de koek op
en zaten zij samen aan hun top.
“koop een betere” was het advies.
De jongeman deed dat en leed wat financieel verlies.
Maar hij leert en groeit nu nog iedere dag
en vindt dat zoiets wel wat kosten mag.
Zo zie je…..mocht je je paard willen verkopen,
het is geen schande, zo kan het soms lopen.
Maar heb je een geschikt paard gevonden
en voel je je ermee verbonden,
Ook al heeft het geen één goede gang,
of ben je op déze nou net niet bang,
niemand kan voor jou beslissen
of je dit paard kunt missen.
Laat je niet op kosten jagen,
alleen door wat anderen van je vragen.
Adviezen zijn soms best handig,
maar blijf ook zelf(ver)standig.
Volg altijd je eigen gevoel
en hou voor ogen je eigen doel.
Niet iedere ruiter en elk paard heeft evenveel talent.
Wat telt is of jíj er gelukkig mee bent!
(Irene Steringa)
Kijk en luister hieronder naar het interview wat Irene en andere oud-gedienden van IJsland Rijders Noord gaven in verband met het 25- jarig jubilieum in 2012:
*Anecdotes:
*Eind jaren ’80;
Irene uit Paterswolde reed succesvol wedstrijden met haar ruin Dugur.
Zo ook op de IJRN ovaalbaan in Vries, op de Nederlandse Kampioenschappen.
Er werd verslag gedaan in het plaatselijke weekblad “De Dorpsklanken” , waarvan de beroemde weerman wijlen Jan Pelleboer hoofdredacteur was.
In die tijd werd de kopij nog geschreven aangeleverd, en daar moet het mis gegaan zijn…
In het verslag stonden ernstige fouten. Er stond onder andere:
Irene reed met haar ruiM Dugur in de Völtproef op de Oraalbaan.
Hilarisch….helemaal toen Irene naar dhr. Pelleboer toog, die bij ons in de straat woonde, en ging uitleggen wat het had moeten zijn, én of hij het wilde rectificeren. Daar had meneer geen oren naar…
Dorpsgenoten en paardenliefhebbers zullen er zeker niks van begrepen hebben…
*Nog eentje: op de WK in Nederland in 2007 stond Niels net even bij de poort naar de vrijwilligerstent, waar ook lekkere koffie te krijgen was. Er kwam een ruiter aangelopen die naar binnen wilde, maar de 2 dames die de wacht hielden lieten hem natuurlijk niet door. Toen sprak hij de woorden: Do you know who I am? I am one of the stars! (Dat bleek later ook wel) Maar ze lieten hem er vanzelfsprekend toch niet door!
*Ook zo grappig; als niet-paardenmensen een rijles aanhoren, wat zullen ze dan denken? Als ze aanwijzingen horen als: hou 'm erbij, neusje eruit, hij moet zitten, ga maar verzamelen, doorzitten, laat 'm nageven, zet hem op zijn kont, hij moet er meer bij van achteren, laat hem niet uit elkaar vallen, hij komt te diep, over de rug laten lopen, op andere been lichtrijden, van hand veranderen enz.
Irene's Boekenlijst:
Boeken zijn leuk en leerzaam. Naast de vaak mooie foto's kan de tekst erg verhelderend werken. Boeken vervangen natuurlijk niet de praktijk waarin je leert, maar ze kunnen je wel ondersteunen.
Dit zijn mijn "aanraders" o.a.:
Algemene paardenboeken over gezondheid, rijkunst, omgang enz:
*Dressurreiten im Gelände: Werner Jost(Kosmos) ISBN-10 3-440-10230-0 .
*ABC van het grondwerk: Angelika Schmelzer(Tirion) ISBN 90-5210-5057.
*De ruiterhulpen: Kertsin Diacont(Bosch&Keuning) 90-246-04-710
(ook mooi zijn de 9 ethische principes achterin,die staan trouwens
vaak achterin de Duitse boeken)
*Hoe beweegt uw paard:Gillian Higgins & Stephanie Martin(Tirion pegasus) 9789052107851
*Dressuur onder vuur: Gerd Heuschmann(Tirion natuur) 9789052107417
*Basis rijkunst/ wat beweegt de ruiter: Anne Muller(Tirion natuur) 90-52105499
*Das Gymnasium des Pferdes: Gustav Steinbrecht(tirion natuur) 9789052104454
*Uw paard natuurlijk gezond: Karin Hubbeling(LRV) 90-3840973-7
*Gezondheid en ziekte bij paarden: Prof. Dr. H.J.Breukink 90-5877-006-0
*Veulens opvoeden: Christiane Gohl(La Rivière) 90-384-0919-2
*Script Physiologisches Reiten nach Ulrike Paulus.(horsecompetence.de)
Er komen nog altijd steeds meer goede paardenboeken uit!
Nederlandstalige IJslanderboeken:
*Het kroegvaste paard: Els vd Tas en Maaike Burggrafer 90-77002-10-3
*Het IJslands paard: Elselien Klein en Emmy Breure 90-5266-171-5
*Rijden op IJslanders: Helene Deodatus 90-384-1192-8
*IJslandse Paardennamen: Þorgeir Guðlaugsson 9080786411
*Dat is geen trippelen, dat is tölt! en dat hoort zo! van Lex van Keulen 978-90-822716-4-5
Irene heeft ook een steentje bijgedragen aan dit boek. Het gaat over 55 jaar IJslanders in NL.
*Werken met IJslanders en Zorgen voor IJslanders, 2 boeken samen vormen: Alles over IJslanders. Mei 2016 kwam dit naslagwerk uit met 2 posters van Lex' hand erbij. Vanda Oosterhuis en Lex hebben samen deze boeken gemaakt, maar er werkten nog vele andere IJslanderkenners aan mee, waaronder ook Irene, als co-auteur.
Deze boeken zijn allemaal van de hand van IJ.R.N. leden!!!
In het Engels of Duits is er een grote keus. Absolute aanrader is "de Blauwe Bijbel" van Walter Feldmann jr.,
daarin staat praktisch alles wat je moet weten, inclusief een IJslandse paardennamenlijst. Het kost wat maar dan heb je ook wat!
Het heet:
*Islandpferde Reitlehre: A.K. Rostock & W. Feldmann jr. ISBN Onbekend.
*Pferde aus feuer und Eis: Norbert Stelzer. ISBN onbekend.
*Reynir's Islandpferd-Reitschule: Reynir Adalsteinsson/ Gabriel Hampel(Kosmos) 3-440-07399
*Das Islandpferd und seine Farben(alle kleuren): F. Thorkelsson/S. Magnússon
*Wind in der Mähne: Angelika Schmelzer(Cadmos) 3-86127-343-8
*Das Islandpferd: Anke Schwörer-Haag(Kosmos) 3-440-07561-3
*Gaedingar, die andere Reitlehre: Schwörer-Haag-aag 3-440-06312-7
*Das Islandpferd, die vielseitige Rasse: Kári Arnórsson(Iceland revieuw) 9979-51-123-0
*Das Islandpferd, bekannte Reiter(o.a. veel tips): Stina Helmersson 91-972250-1-0
*Hestamenn, Riders & Horses(een miniboekje vol wijsheden van bekende ruiters)9-78997947103
*Gangpferde: Sabine Wieczorek(over de diverse gangenpaarden-rassen) 3-405-15515-0
Sommige boeken hebben prachtige sfeervolle foto's waarmee je anderen warm kan maken voor ons favoriete ras. Andere hebben goede illustraties die je veel duidelijk maken.
*Pferde der Nordische Götter(rasportret):Mareike Bolhorn/Sonja Holstein(Cadmos)9783-86127434-6
*Reiten auf Islandpferden: Schwörer-Haag/Thomas Haag (Kosmos) 3-440-07632-6
*Islandpferde besser reiten: dito auteurs. 3-440-09130-9
(beide aanraders omdat ze mooi en duidelijk in tekst en beeld
vertellen van het hoe en waarom van het
belang van het ontwikkelen van de takt en de bovenlijn in alle gangen)
*Reynirs Reitschule: Reynir Adalsteinsson (Cadmos) 3-86127-425-6
*Gymnastizierung von Gangpferden: A. Jänisch/K. Stührenberg (Cadmos) 3-86127-361-6
*Gangpferde besser reiten: Dresel/Gohl (Kosmos) 3-440-07702-0
*Islandpferde erleben: Henning Struve (eu) 3-8001-7452-9
*Islandpferde erleben und verstehen: Otto Klee Müller (Müller Rüschlikon) 3-275-01388-2
*Tölt: Gunnar Örn Isleifsson/ Daniela Bolze (Cadmos) -386127390-x
*Islandpferde: A. Schmelzer (Cadmos) 3-86127-261-x
*Understand your Icelandic Horse: Rikke Mark Schultz 87-989189-3-1
*Islandpferdetraining: Magnús Skúlason 978-3-440-11506-0
*Sagenhafte Islandpferde: Úlfur Fridriksson(Franck-kosmos) 3-440-06744-0
(mooie foto's, legenden enz.)
*Im Einklang/in Harmony: Benedikt Líndal 9789979659389
*Tölt: Kaja Stührenberg(Kosmos) 978-3-440-11301-1
*Reiten in Balance van Helga en (de reeds overleden) Bruno Podlech 978-3-930953-97-4
*Dressur für Gangpferde, von der Dehnungshaltung zum Traumtölt: Kirsti Ludwig 978-384041047-5
*Tölum um hesta/ Unser Leben mit Pferden/ Let’s talk about horses: Benedikt Líndal en zijn vrouw. Zie mijn recensie hierboven.
De meeste boeken zijn te koop bij de IJslandershops of de reguliere boekhandel. Op de site www.feif.org vind je een online databank (FEIF Library)met 590 titels over IJslanders! Er bestaan n.l. nog véél meer boeken voor de liefhebber, ook over specifieke onderwerpen, zoals de geschiedenis van de FEIF, eczeem, stoeterij Kirkjubaer, familie-en plaatjesboeken, jaarboeken Sport op IJsland, verhalen, namenboeken, hengsten, noem maar op. Ook leuk is het boekje Hestur í Lífi Þhjódar (van div. auteurs)over de paarden op IJsland van 1800 tot 1930 met maffe antieke foto's.
*Het grootste naslagwerk is het in 2005 uitgebrachte Íslenski Hesturinn. Dit is in IJslands, Duits en Engels te koop. "Onze" Ljúfur frá Kyrholti staat erin! (blz.142)
Voor kinderen zijn er ook leuke boekjes:
*Prins de IJslandse Pony: Krista Ruepp/Ulrike Heyne (de vier windstreken) 90-5579-7049
*De familie pony: Sybille Klaas (J.H. Gottmer) 90-257-25325
*Het spookpaard: Charlotte Blay (Mirran) 90-75837-05-4
*Het vuurpaard: Charlotte Blay (Mirran) 90-75837-06-2
(Deze beide boekjes zijn heel mooi geïllustreerd door Annemarie Quarles!)
*Gertrud Jetten heeft veel boekjes geschreven voor de jeugd, met vaak IJslandse Paarden in de hoofdrol. Nederlands, uitgeverij Kluitman.
Tot slot:
*Een handig hebbedingetje is het FEIF-Wordlist boekje, met bijna alle (IJslandse) paardentermen, ook uit 2005. Er is keuze uit 4 boekjes, die elkaar in 6 talen overlappen. Handig voor op cursus, buitenlands boek lezen enz.
Irene heeft zelf het NL deel gemaakt.
Er is een online versie op www.feif.org, wordlist. Daar kun je woorden en termen opzoeken!
